Dziecko odkłada książkę, a po chwili zakładka znika między poduszkami albo wysuwa się przy zamknięciu okładki. Najpewniejszym pomysłem na zakładkę do książki dla dzieci zwykle jest płaski narożnik z grubszego papieru, choć wybór zależy od wieku dziecka i tego, czy książka jest codzienną lekturą, czy pamiątkowym wydaniem. Kolorowy zwierzak, potworek albo bohater bajki sprawiają, że zwykłe zaznaczenie strony zaczyna przypominać mały element opowieści.
Najlepsza zakładka łączy prostą formę z bohaterem z bajki
- Zakładka narożna dobrze trzyma się kartki i nie wymaga sznurka ani ciężkich ozdób.
- Dla młodszych dzieci sprawdzą się duże, płaskie elementy, klej w sztyfcie i nożyczki z zaokrąglonymi końcówkami.
- Najciekawsze motywy to kot, lis, sowa, smok i potworek, bo łatwo nadać im własny charakter.
- Do starej lub cennej książki lepiej wybrać cienką zakładkę bez taśmy, brokatu i przyklejanych dodatków.
- Przed użyciem trzeba wykonać krótki test grubości, ostrych krawędzi i wyschnięcia kleju.
Narożnik wygrywa, gdy zakładka ma przetrwać codzienne czytanie
Prosty pasek z papieru wygląda klasycznie, ale łatwo wypada z książki, zwłaszcza gdy dziecko czyta w samochodzie, na kanapie albo przed snem. Zakładka narożna działa jak mała kieszonka, która nasuwa się na róg kartki i pozostaje na miejscu po zamknięciu książki.
Do wykonania wystarczy kwadrat z papieru technicznego, klej w sztyfcie, kredki lub flamastry i kilka małych kawałków kolorowego papieru. Dla przedszkolaka lepiej przygotować wcześniej samą bazę, a dziecku zostawić rysowanie oczu, uszu, zębów czy łusek. Starsze dziecko może samodzielnie odmierzyć kwadrat, złożyć papier i zaplanować całą postać.
Przy wyborze konstrukcji przydaje się prosta zasada:
- gdy dziecko często gubi rzeczy, wybierz zakładkę narożną;
- gdy książka ma miękkie kartki, postaw na bardzo cienki papier;
- gdy projekt ma być prezentem, dodaj krótki napis lub imię zamiast ciężkich ozdób;
- gdy dziecko dopiero ćwiczy wycinanie, wybierz duże kształty bez drobnych ząbków;
- gdy książka jest stara albo ważna dla rodziny, zrezygnuj z elementów, które mogą odgnieść kartki.
Na miejscu osoby szukającej szybkiego projektu wybrałabym właśnie narożnik w kształcie lisa albo kota. Daje dużo miejsca na twórczość, a jednocześnie nie wymaga precyzyjnego szycia, dziurkowania ani wiązania sznurka.
Pięć bajkowych wzorów, które dziecko może naprawdę wykonać
Najlepszy motyw nie musi być skomplikowany. Prawdę mówiąc, dwie kropki, trójkątne uszy i jeden charakterystyczny detal często wystarczą, żeby zwykły papier zamienił się w bohatera.
1. Narożny kot
Podstawę ozdabia się szarym, rudym albo czarnym papierem, a następnie dodaje oczy, nos i wąsy. Dziecko może dopisać imię kota oraz krótką wiadomość, na przykład „Tu mieszka ciekawość”. Ten wzór pasuje do książek o zwierzętach, ale sprawdzi się też jako prezent dla osoby, która lubi opowieści obyczajowe.
2. Lis z rudym ogonem
Pomarańczowy narożnik można uzupełnić białym pyszczkiem i czarnym noskiem. Jeśli ogon zostanie narysowany przy bocznej krawędzi, zakładka będzie wyglądała jak lis zaglądający do książki. To dobry wybór dla dziecka, które lubi bajki o lesie i przygodach.
3. Potworek od trudnych rozdziałów
Tu nie trzeba pilnować symetrii. Jedno duże oko, nierówne zęby i włosy z papierowych pasków wystarczą, by powstał zabawny stworek. Można nadać mu zadanie, na przykład pilnowanie miejsca, w którym pojawia się najbardziej emocjonujący fragment.
4. Smok z łuskami
Smok dobrze wygląda na dłuższej, płaskiej zakładce z kartonu. Łuski można narysować markerem, wyciąć z kolorowych kółek albo odcisnąć końcówką kredki. Przy tym projekcie dziecko ćwiczy powtarzalny wzór, a efekt nie zależy od idealnego wycinania.
Przeczytaj również: Dedykacje do książki - Jak napisać idealny wpis?
5. Zakładka z mapą bajkowej krainy
Na prostokątnej bazie można narysować zamek, rzekę, las i ścieżkę prowadzącą do domu bohatera. Taki projekt pasuje do książki fantasy albo opowiadania z podróżą w tle. W materiałach Ośrodka Rozwoju Edukacji wykonywanie zakładek pojawia się jako aktywność plastyczna i pomysł na prezent dla osoby czytającej, z wykorzystaniem papieru, tkanin, wstążek, guzików czy sznurka.
Jeśli projekt ma być wykonany przez grupę dzieci, najlepiej przygotować kilka baz, ale nie rozdawać gotowych dekoracji według jednego wzoru. Każdy smok, kot czy potworek może mieć inną minę, a właśnie te drobne różnice sprawiają, że zakładka staje się własnością dziecka, a nie kolejną identyczną pracą z szablonu.
Gruba ozdoba i klej mogą zniszczyć książkę
Kolorowa zakładka może wyglądać efektownie na stole, a po włożeniu do książki okazać się zbyt gruba. Guziki, duże koraliki, pompony i warstwy filcu tworzą wypukłości, które naciskają na kartki. W książce używanej codziennie najlepiej sprawdza się płaska ozdoba przyklejona tylko do zakładki, a nie element wystający na kilka milimetrów.
Popularny pomysł z laminowaniem albo szeroką taśmą również wymaga ostrożności. Biblioteka Kongresu odradza stosowanie taśmy samoprzylepnej, kleju, gumek i spinaczy przy materiałach papierowych, ponieważ mogą pozostawiać ślady albo powodować uszkodzenia. Ta wskazówka dotyczy przede wszystkim cennych zbiorów, ale rozsądnie przenieść ją także na domową biblioteczkę, zwłaszcza gdy książka ma wartość sentymentalną.
To obala prosty mit, że im mocniej zabezpieczona zakładka, tym lepsza. W przypadku książki dziecięcej ważniejsza jest odporność samej kartonowej bazy niż dokładanie kolejnych warstw. Jeśli potrzebujesz większej trwałości, użyj dwóch cienkich kawałków papieru sklejonych ze sobą przed ozdabianiem i poczekaj, aż całość całkowicie wyschnie.
Przy małym dziecku odłóż ruchome oczka, koraliki i krótkie sznurki. Do pracy wybierz bezpieczne nożyczki, a cięcie trudnych kształtów przejmij samodzielnie. Materiały edukacyjne dotyczące zajęć artystycznych na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej uwzględniają bezpieczne nożyczki jako element wyposażenia zajęć plastycznych.
Krótki test mówi, czy projekt nadaje się do konkretnej książki
Gotowa zakładka może być ładna, a mimo to nie nadawać się do wybranego egzemplarza. Zanim trafi między kartki, przeprowadź prostą próbę na zamkniętej książce. Nie potrzeba do tego linijki ani specjalnych narzędzi, wystarczy dotyk i kilka sekund obserwacji.
| Sytuacja lub objaw | Prawdopodobna przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Zakładka wysuwa się po przechyleniu książki | Ma zbyt gładką, prostą formę albo jest za krótka | Dodaj narożną kieszonkę lub wydłuż papierową bazę |
| Okładka nie domyka się równo | Ozdoba jest za gruba | Usuń guzik, pompon lub dodatkową warstwę kartonu |
| Na kartce zostaje ślad kleju | Klej nie wysechł albo został nałożony zbyt obficie | Odłóż zakładkę do całkowitego wyschnięcia i używaj kleju w sztyfcie |
| Róg kartki zaczyna się zaginać | Krawędź zakładki jest twarda, ostra albo źle przycięta | Zaokrąglij rogi i wygładź papier przed użyciem |
| Dziecko szybko porzuca projekt | Wzór jest zbyt trudny lub narzucony z góry | Zmniejsz liczbę etapów i pozwól wybrać bohatera |
Przykładowo, pięciolatek wybiera książkę z opowieściami o zwierzętach i czyta ją wieczorem przy miękkiej okładce. W takim przypadku sprawdzi się narożny lis z dwóch płaskich warstw papieru, bez koralików, sznurka i wystających uszu. Jeśli po zamknięciu książki okładka pozostaje równa, a zakładka nie wysuwa się przy delikatnym potrząśnięciu, projekt jest gotowy.
Dla starszego dziecka, które czyta książkę w plecaku, lepszy będzie wąski pasek z kartonu z zaokrąglonymi rogami. Do takiej wersji można dodać krótką wstążkę, ale tylko wtedy, gdy nie zaczepia się o inne przedmioty i nie zwiększa mocno grubości książki.
Najlepsza zakładka zostawia miejsce na własną historię
Samodzielne wykonanie zakładki może stać się krótką rozmową o czytanej książce. Zamiast pytać wyłącznie o ulubionego bohatera, zapytaj, kto mógłby pilnować strony, gdzie znajduje się najzabawniejsza scena albo jaki kolor pasuje do miejsca akcji.
Uważam, że najcenniejszy projekt to ten, który pomaga dziecku wrócić do książki z własnym pomysłem w głowie. Dlatego lepiej zostawić na zakładce trochę pustego miejsca na dopisek, symbol albo mały rysunek niż zapełnić ją gotowymi dekoracjami.
Na odwrocie można dodać zdanie „Czytam dalej od...” i zostawić miejsce na numer strony. Przy książkach pożyczanych przyda się też imię właściciela. Taki drobiazg porządkuje lekturę, chroni przed zgubieniem zakładki i sprawia, że papierowy bohater wraca razem z dzieckiem do kolejnych opowieści.
